“Weeltjes zijn nu juweeltjes in het landschap”

Hun ontstaan ging met geweld gepaard

De geschiedenis van het ontstaan van het landschapspark, is in belangrijke mate een verhaal van de strijd tegen het water. Dat is ook het geval bij de weeltjes. Het zijn kolkgaten die ontstonden na een dijkdoorbraak.
Het water stortte bij een stormvloed met heel veel kracht door een gat in de dijk. Het rondkolkende water maakte een diepe plas direct achter de dijk. Bij het herstel kozen de mensen er doorgaans voor om de nieuwe dijk rondom de diepe kolk te leggen en zo bleef de weel dan bestaan. Inmiddels is het een aantrekkelijk landschapselement die je hier veel tegenkomt.
Soms zijn er zelfs twee welen dicht bij elkaar zoals het geval is bij de Brilletjes in Nisse.

Op andere plekken in Nederland heten deze kolkgaten een wiel of waal.

Over benaming gesproken – in Landschapspark Borsele kennen we de Zwaakse Weel. Echter hier is de naam niet goed gekozen want dit is geen weel of kolkgat maar een kreekrest. De Zwake was vroeger een getijdenkreek ook wel zeearm genoemd die de Westerschelde verbond met het Veerse Gat. Toentertijd een drukbevaren scheepvaartroute, nu een paradijs voor watervogels.